01

Eşanjör seçimi nereden başlar?

Doğru eşanjör seçimi “kaç borulu olsun?” sorusuyla başlamaz. Önce prosesin enerji dengesi
ve çalışma sınırları tanımlanmalıdır. İki tarafın akışkanları, debileri, giriş ve hedef
çıkış sıcaklıkları tasarımın başlangıç noktasıdır.

AKIŞKAN→DEBİ→SICAKLIK→BASINÇ→SEÇİM
02

Teklif ve seçim için gerekli proses verileri

Veri Neden gerekli?
Akışkan türleri Isı transfer katsayısı, korozyon ve malzeme seçimini etkiler.
Debiler Isı yükünü, hızları ve basınç kaybını belirler.
Giriş / çıkış sıcaklıkları Enerji dengesi ve sıcaklık yaklaşımının temelidir.
İşletme / tasarım basıncı Mekanik tasarım ve bağlantı koşullarını etkiler.
İzin verilen basınç kaybı Pompa/fan yükü ve akış geometrisini sınırlar.
Kirlenme eğilimi Yüzey payı ve temizlenebilirlik ihtiyacını etkiler.
Malzeme gereksinimi Korozyon, hijyen ve proses uyumluluğu için gereklidir.
03

Termal kontrol: enerji dengesi ve LMTD

İlk olarak iki tarafın enerji dengesi kontrol edilir:

\[\dot Q=\dot m_h c_{p,h}(T_{h,g}-T_{h,ç})\]
\[\dot Q=\dot m_c c_{p,c}(T_{c,ç}-T_{c,g})\]

Ardından eşanjör boyunca sıcaklık farkının değişimini temsil etmek için logaritmik
ortalama sıcaklık farkı kullanılabilir:

LMTD

\[\Delta T_{lm}=\frac{\Delta T_1-\Delta T_2}{\ln(\Delta T_1/\Delta T_2)}\]
04

Eşanjör tipi nasıl değerlendirilir?

Tek bir eşanjör tipi bütün prosesler için en iyi değildir.

Gövde Borulu

Basınç, sıcaklık, servis ve farklı akışkan koşullarında güçlü ve esnek bir çözümdür.

  • Servis edilebilir yapı
  • Geniş malzeme seçeneği
  • Projeye özel geometri

Kanatlı Borulu

Bir tarafın hava veya gaz olduğu uygulamalarda dış yüzey alanını artırmak için kullanılır.

  • Hava ısıtma / soğutma
  • Serpantin ve radyatör uygulamaları
  • Kanat geometrisi kritik
05

Basınç kaybı neden seçim kadar önemlidir?

Daha yüksek hız genellikle ısı transferini artırabilir; ancak aynı zamanda basınç kaybını da yükseltir.
Tasarım, termal performans ile pompa/fan enerji tüketimi arasında bir dengedir.

\[\Delta p\propto \frac{L}{D}\rho v^2\]
06

Malzeme, kirlenme ve bakım

Karbon çeliği, paslanmaz çelik ve bakır gibi malzemelerin seçimi akışkanın kimyasal yapısına,
sıcaklığa ve proses gereksinimine göre yapılmalıdır. Kirlenen akışkanlarda yalnızca yüksek
performans değil, erişilebilir temizlik ve servis de tasarım kriteridir.

Seçim hatası:

Yalnızca kW değerine göre eşanjör seçmek; basınç kaybı, korozyon veya kirlenme sorunlarına yol açabilir.

07

Hızlı eşanjör seçim kontrol listesi

  • Sıcak ve soğuk akışkan belli mi?
  • Her iki tarafın debisi belli mi?
  • Giriş ve hedef çıkış sıcaklıkları belli mi?
  • İşletme ve tasarım basınçları belli mi?
  • İzin verilen basınç kaybı belli mi?
  • Malzeme / korozyon beklentisi tanımlı mı?
  • Temizlik ve bakım şekli belli mi?
  • Montaj alanı ve bağlantı yönleri belli mi?