Eşanjör Nedir?

Eşanjör, farklı sıcaklıklardaki iki akışkan arasında kontrollü şekilde ısı transferi gerçekleştiren ekipmandır. Türkçede ısı değiştirici, İngilizcede ise heat exchanger olarak adlandırılır.

Endüstride eşanjörler yalnızca bir akışkanı ısıtmak veya soğutmak için kullanılmaz. Buharın yoğuşturulması, sıvının buharlaştırılması, proses havasının ısıtılması, yağın soğutulması veya bir baca gazındaki atık enerjinin geri kazanılması gibi çok farklı görevler aynı temel prensibe dayanır: enerjiyi bir akışkandan diğerine mümkün olduğunca kontrollü ve verimli şekilde aktarmak.

Bu nedenle eşanjör tasarımı yalnızca bir yüzey alanı hesabından ibaret değildir. Akışkan özellikleri, debiler, sıcaklıklar, basınçlar, akış hızları, kirlenme, malzeme seçimi, basınç kaybı, mekanik dayanım ve bakım koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Eşanjör Nasıl Çalışır?

En yaygın eşanjörlerde sıcak ve soğuk akışkan birbirine doğrudan karışmaz. İki akışkan arasında boru, plaka veya başka bir metal yüzey bulunur.

Sıcak akışkandaki enerji önce taşınım yoluyla eşanjör yüzeyine gelir. Daha sonra metal cidardan iletim yoluyla geçer ve diğer taraftaki akışkana yeniden taşınımla aktarılır.

Temel olarak süreç:

Sıcak akışkan → ısı transfer yüzeyi → soğuk akışkan

şeklindedir.

Bu basit görünen mekanizma içerisinde aslında çok sayıda termal direnç bulunur. Akışkanın viskozitesi, hızı, türbülans seviyesi, yüzey kirlenmesi ve kullanılan malzemenin ısı iletkenliği eşanjör performansını doğrudan etkiler.